VİZYON İNSANI OLMAK

Peki, Maslow'un sözünü ettiği beşinci aşamaya gelmek için neler yapmalı?

Bunun hazır bir reçetesi yoktur. Ancak kişisel bütünlüğe ulaşmada izlenecek yollar şunlar olabilir.

1. Vizyonun oluşturulması: Vizyon, sözcük anlamı olarak geleceği düşlemek ve tasarlamak, düşlerle gerçekleri dengeleyebilmek ve kurgulayabilmek olarak ifade edilir. Düşlemek, gelecekte varmak istediğimiz noktanın zihinsel haritasını çizmektir. Bu öylesine bir harita değildir. Kişisel ilkelerimiz, değerlerimiz, misyon (amaç) ve hedeflerimizin oluşturduğu bir dinamiktir.

"Ben gelecekte ne olmak istiyorum, 5 yıl sonra kendimi nasıl bir insan olarak görmek istiyorum. Kafamda kendimle ilgili canlandırdığım resim ne?" Tüm bu sorular gerek, okul yaşantısı ve iş yaşantısı, gerek aile yaşantısı gerekse sosyal yaşantı için ayrı ayrı yanıtlanmalıdır. Bu aşama tamamlandıktan sonra ikinci aşama devreye giriyor.

2. Misyonun tanımlanması: Tüm bunları "Niçin" yapıyorum sorusunun yanıtıdır. Kısacası bütün bunları niçin istiyorum? Mutlu olmak için, üretici olmak için, para kazanmak için. Misyon, bütün bunları yapmada bize esin kaynağı olan güçtür.

3. Çekirdek değerler: Vizyona giden her yol mubah değildir. Çekirdek değerlere bakmak gerekir. Temizlik, dürüstlük, doğruluk, sevgi, paylaşım gibi.

Temizlik, yalnızca çevremizi kirlilikten kurtarmak demek değildir. Bunu yapmak oldukça kolaydır. Temizlik, çevremizde ve beynimizde işe yaramayan ne kadar duygu, düşünce, davranış ve nesne varsa onlardan arınmaktır. Bu size dikkat yoğunluğu kazandırır; çünkü dikkatinizi dağıtacak unsurları ortadan kaldırmış olursunuz.

Dürüstlük, davranışlarla düşüncelerin tutarlılığı, özü sözü bir, içi dışı bir olmak biçiminde tanımlanır. Sınava hazırlanma sürecinde bir öğrencinin dürüstçe olmayan davranışı ne olabilir? Örneğin, bir soruyu ilk uğraşmada çözemeyince hemen öğretmene sormak. Bu yanlıştır; çünkü gerçek sınavda öğretmenine sorma şansı yoktur, öğrenci bu beceriyi kendi kazanmalıdır, tüm bilgi ve becerilerini kullanarak tekrar çözmeye çalışmalı, tüm uğraşlarına karşın çözemediğinde öğretmenine sormalıdır.

Vizyon sahibi kişi, eylemlerini hangi ilke ve değerler çerçevesinde gerçekleştireceğinin bilincindedir. Güçlü yönlerini sürekli geliştirirken, zayıf yönlerini de iyileştirme çabası içindedir.

4. Hedefler koymak: Vizyona ulaşıp ulaşmadığımızı ya da yaklaşıp yaklaşmadığımızı nasıl ölçeceğiz? Bunun için kısa, orta ve uzun vadeli hedefler koymak gerekir. Burada sözünü ettiğimiz hedefler, somutölçülebilirkarşılaştırılabilirbelirli bir zaman dilimi içinde ve iddialılık gibi kriterleri taşımalıdır. Mutlu veya iyi yaşamak bir hedef olamaz. İyi yaşamak veya mutlu olmak için yukarıdaki kriterleri mutlaka tanımlamak gerekir.

5. Planlamak: Kısa, orta ve uzun vadeli hedeflere nasıl ulaşılacağının tanımlanması gerekir. Bunu günlük, haftalık ve aylık tabanlarda düşünmek gerekir.

6. Eylem Planı: Vizyon sahibi insan aynı zamanda eylem insanıdır. O nereye varmak istediğini bilir ve varmak istediği noktaya doğru hareket eder. Zira yalnızca hayal kurmak yetmez. Harekete geçmek gerekir.

Harekete geçebilmek içinde yukarıdaki altı aşamanın oluşum sürecini mutlaka yaşam arkadaşlarımız ve bizi tanıyan insanlarla paylaşmamız gerekir. Tüm bunları gerek aile yaşamında gerekse eğitim ve iş yaşamında yapmak "Başarı"ya ulaşmak için tek yoldur.

Mevlana'nın dediği gibi "başarılı insanları başarısız insanlardan ayıran tek fark, başarılı insanların başarısız insanların görüp de yapamadıklarını yapabilen insanlar olmalarıdır."

Başarılı olmak, tümüyle bizlerin elinde. Önümüzdeki en büyük engel de kendimizden başkası değildir. O halde bu engeli aşma yolunda bize bizden başkası yardımcı olamaz.

Sınava hazırlanma sürecinde, öğrencinin yapacağı ilk eylem planı, hedefine ulaşmasında katkıda bulunacak olan verimli öğrenme tekniklerini öğrenerek çalışma planı yapmaktır.